De economische groei van Afrika, die nog steeds te veel op de export is gebaseerd, steunt voornamelijk op de winningsindustrie (koper, goud, diamanten, aardolie…) en op de exploitatie van grondstoffen, wat slechts een beperkte toegevoegde waarde en werkgelegenheid oplevert en bovendien een negatieve impact op het milieu heeft. In 2014 waren aardgas, aardolie en aardoliederivaten goed voor meer dan 50 % van de totale export van het continent. Hoewel de landbouw afhankelijk is van de grillen van het weer, blijft het de belangrijkste economische sector en de grootste werkgever, vaak met onzekere en zelfvoorzienende banen. De Afrikaanse economieën zijn dus sterk afhankelijk van de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen en de volatiliteit van de wereldmarktprijzen. En ondanks de stijgende trend van de afgelopen vijftien jaar blijft de Afrikaanse groei niet gespaard van de wereldwijde groeivertraging die in 2015 is ingezet als gevolg van de daling van de grondstoffenprijzen en de instorting van de olieprijs. Bovendien vormen deze natuurlijke hulpbronnen een cruciale geopolitieke inzet die ten grondslag ligt aan talrijke nationale en subregionale conflicten (gesteund door imperialistische machten) die op lange termijn de ontwikkeling van democratische instellingen en de politieke capaciteiten voor sociaaleconomische wederopbouw destabiliseren. Een groot aantal Afrikaanse werknemers bevindt zich ook in een kwetsbare positie door het informele karakter van de arbeidsverhoudingen. Deze werknemers worden beroofd van elementaire arbeidsrechten (individuele en collectieve rechten, arbeidscontracten, enz.), degelijke arbeidsomstandigheden, sociale bescherming en vakbondsvertegenwoordiging.
Deze macro-economische prestaties staan in schril contrast met de omvang van de sociale en politieke problemen. De verschillen tussen landen en subregio’s blijven groot. De afgelopen jaren is het aantal Afrikanen dat in absolute armoede leeft toegenomen. De sociale ongelijkheid neemt toe en blijft zeer zorgwekkend. Corruptie ondermijnt de uitvoering van beleid dat bedoeld is om de bevolking meer welzijn te bieden, terwijl de vruchten van de groei vaak worden opgeëist door een minderheid. Het Afrikaanse continent blijft geteisterd door snelle, ingrijpende en, in sommige gevallen, gewelddadige socio-politieke veranderingen. Bepaalde politieke en militaire situaties blijven problematisch, veranderlijk en onvoorspelbaar. De institutionele consolidatie en stabilisatie van de Afrikaanse democratieën blijft een grote uitdaging voor de totstandbrenging van duurzame en inclusieve ontwikkeling.